Bilasizlarmi, Avalanche Energy startapi o‘zining desktop fusion reaktori yordamida 10 million darajadan oshiq issiqlikka ega plazma yaratdi. Bu raqam o‘z-o‘zidan juda taajjubli, chunki oddiy sovutgichlar yoki konditsionerlar bilan faraz qilolmaydigan darajada harorat haqida gap bormoqda.
Menimcha, bu yutuq AQShdagi kichik laboratoriyalarda sinovdan o‘tkazilayotgan sanoqli texnologiyalar qatoriga qo‘shilishi bilan ajralib turadi. O‘zbekistonda esa hali yangi energiya manbalariga jiddiy e’tibor qaratilmoqda desak, kamroq aytgan bo‘lamiz.
Qisqasi, ushbu kichik reaktor namunasining ishlash mexanizmi orqali kelajakda katta tokamak reaktorlarini arzon va ixcham ekvivalentlari kinoqilib chiqishi mumkin. Siz uydan chiqmay turib ham, osongina yuqori energiya zaxirasiga ega bo‘lgan texnologiyani ko‘rganingizni tasavvur qiling!
E’tiborli tomoni shundaki, Avalanche Energy ayni paytda plazmani 10 million darajaga yetkazgan, bu esa boshqa yirik laboratoriyalar ko‘zlagan maqsad bo‘yicha katta qadamdir. Tokamaklar va stelaratorlar kabilardan farqli o‘laroq, bu kichik va tezkor sinovlari orqali tez rivojlanishga umid bog‘layapti.
Uzbekistondagi ilmiy-texnik salohiyatdan qaraganda, bu kabi global yutuqlarga befarq qarash qiyin. Balki ertaga Toshkentdagi yosh fiziklar Avalanche ishlarini o‘rganib, o‘zlarining yangi yadro energetikasi loyihalariga asos solishadi.
Sizningcha, biz kelajak energiyasi bo‘yicha yetakchi davlatlardan biri bo‘lishimiz uchun qanday imkoniyatlar va to‘siqlar mavjud?