Bilasizlarmi, yaqinda Meta kompaniyasi 2 milliard dollarlik Manus sotib olish bitimini bekor qilmoqchi ekan. Asosiysi, bu qaror Pekin hukumati aralashuvi sabab yuzaga keldi.
Nazarimda, bunday holatlar dunyo bo‘ylab texnologiya sohasida ko‘p uchrab turadi, lekin ayniqsa O‘zbekiston uchun ham qiziqarli tomoni bor. Chunki Pekin Rossiya yoki AQSh kabi yirik bozorlarda siyosiy va iqtisodiy talablarni o‘rnatayotganini ko‘rishimiz mumkin.
Meta – global ijtimoiy tarmoqlar gigantlaridan biri, u o‘z mahsulotlarini doim yangi texnologiyalar bilan boyitishni maqsad qiladi. Manus esa sun’iy intellekt (AI) sohasida tez rivojlanayotgan kompaniyalardan biri hisoblanadi. Lekin hukumat talablariga qarshi harakat qilish qiyin bo‘ladi.
Menimcha, bu holat ko‘rsatadiki, biznes va siyosat ko‘pincha bir-biriga joy bermaydi. Bitim qanchalik ko‘p mablag‘ga ega bo‘lsa, shunchalik ham siyosiy bosim kuchayadi. Shu bois sizningcha, xorijiy kompaniyalar katta kelishuvlarni amalga oshirishda mahalliy hukumatlarning pozitsiyasini qanday hisobga olishlari kerak?
Qisqasi, bu voqea nafaqat texnologiya bozoridagi o‘zgarishlarni, balki davlatlararo iqtisodiy munosabatlarni ham yangicha ko‘rib chiqishga undaydi.