Qiziq gap shuki, 2025-yilda ijtimoiy tarmoqlardagi firibgarliklar natijasida odamlar jami $2.1 milliard zarar ko‘rgan ekan.
Amerika Qishloq xo‘jaligi komissiyasi (FTC) ma’lumotiga ko‘ra, bunday zararlar so‘nggi yillarda sakkiz barobarga oshgan. Chunki firibgarlar hozir ko‘proq social media platformalarda faol, shu orqali ko‘pchilik odamlar boshiga halokat olib kelmoqda.
Nazarimda, bu yerda ikki jihat bor. Birinchisi, ijtimoiy tarmoqlar ko‘plab odamlar uchun eng asosiy aloqa vositasi hisoblanadi. Ikkinchisi esa, u yerda odamlarni nojo‘ya usullar bilan aldash osonroq. Siz Toshkentdagi bir kafeda bo‘lsangiz, yoningizda kimdir doimiy yangi reklama va takliflar bilan chalg‘itadi, lekin onlaynda bu chalg‘itish juda keng qamrovli va insonlar bu firma yoki shaxsning niyatini aniqlashga ulgurmaydi.
E’tibor bergan bo‘lsangiz, o‘zimizda ham ko‘plab ijtimoiy tarmoq akkalari va sahifalarini soxta sovrinlar, xarajatlarni qoplash kabi ishonchli ko‘rinadigan takliflar bilan to‘lmoqda. Bunday firibgarliklar odamlarni orzu-havasidan, shoshqin qaroridan foydalanib, moliyaviy zarar etkazadi.
Menimcha, bu holatdan o‘zimizni himoya qilish uchun, avvalo, har bir foydalanuvchi o‘z onlayn faolligini oshirib, firibgarlik belgilarini bilishi zarur. Masalan, haddan tashqari tez pul topish takliflari, shubhali havolalarga bosishdan tiyilish va shaxsiy ma'lumotlarni ehtiyotkorlik bilan saqlash.
Shuningdek, davlat idoralari ham ko‘proq axborot targ‘iboti qilish, noqonuniy sahifalarni tezroq to‘xtatish uchun harakat qilsa, natija yaxshilanadi farz qilaman. Toshkent ko‘chalarida firibgarlarni tez-tez ko‘pirmabmiz, onlayn ham xuddi shunday choralar kerak.
Siz nima deb o‘ylaysiz? Ijtimoiy tarmoqlarda qanday firibgarliklarga duch kelgansiz va bu borada qanday ehtiyot choralarini ko‘rishni tavsiya qilasiz?