Bilasizlarmi, zararli dastur (malware) omborlari haqida ko‘pdan eshitganmiz, lekin ularni fizik shaklda tasavvur qilish oson emas. Tasavvur qiling, agar dunyodagi eng yirik zararli dastur to‘plamlari bir-biriga ustma-ust surilgan qattiq disklar shaklida bo‘lsa, qanday ko‘rinishda bo‘lardi?
Menimcha, bu tasavvur g‘oyat ta’sirchan. Har bir qattiq disk — millionlab, hattoki milliardlab zararli kodlar va dasturiy ta’minot to‘plami. Bu esa dunyodagi xakerlar va kiberjinoyatchilarning qanchalik katta resurslar bilan ishlashini ko‘rsatadi.
Hududiy kontekstda gapiradigan bo‘lsak, Toshkentda ham kiberxavfsizlik bo‘yicha ko‘plab kurashlar olib borilmoqda. Har bir yangi zararkunanda dastur ko‘pincha kichik fayllardan boshlanib, tez orada katta tahdiddir. Siz nima deb o‘ylaysiz, zararli dasturlar resursi qanchalik kattalashishi mumkin?
Qisqasi, zararli dasturlarni faqat onlayn ko‘rinishda ko‘rishga odatlanib qolganmiz. Ammo ular shunday katta hajmlarda to‘plansa, butun bir xonani — yoki hatto butun ofisni «to‘ldirishi» aniqlik kiritadi. Bu esa kiberxavfsizlik bo‘yicha bilimlarni oshirish kerakligini yana bir bor eslatadi.